Əsas səhifə > Düşüncə, Sosial > Şəhər böyüklükdə kənd

Şəhər böyüklükdə kənd

Bakı. 2 miliondan çox  əhalisi olan bir  şəhər. Əslində şəhər böyüklükdə  kənd !  Niyə kənd ?  deyə   soruşa bilərsiz.  Bəlkə də heç soruşmazdınız. Bakıdakı vəziyyəti hamı görür. Yeni binalar tikilir,  köhnə binalar təmir olunur. Ən bahalı maşınlar alınır. Hətda  prototip maşınlar  belə sifariş verilir. Neft sağolsun. Neftdən gələn pul sağ olsun ! O  pulu yeyən məmur sağ olsun. O məmurun qohumları sağ olsun. Yaxşı neft  bu inkişafı verir bəs mədəniyyət  ? ?  İndi ağıllı baş istəyirəm ki oturub fikirləşsin. Fikirləşsin görək  daha nə istehsal edə bilərik ki, onun gəliri ciblərimizə yox beynimizə ruhumuza dolsun, mədəniyyətimizi inkişaf etdirsin.

Mədəniyyətin yaradıcısı və göstəricisi əsasən şəhərlər olur. Bizdə şəhər  mədəniyyəti varmı ? Var deyə düşünürsünüzsə özünüzü aldadırsınız !  Yoxdu heç olmayıb da. Bəziləri sovet dövründə şəhər mədəniyyəti var idi deyə  etiraz edə  bilər.  Elədir sə sübut edin. Hanı bu göstəricilər ? Biz evli və subay qadınlara, qızlara,  kişilərə və uşaqlara  necə  müraciət etməliyik onu dəqiqləşdirməmişik.  Sadə bir nümunədi. Mədəniyyət var  idisə  bu ətraf rayonlara da  təsir etməliydi. Edibmi  ?  kimlərə necə təsir edib ?

Hər gün metrodan istifadə edirəm. Min cür sifət görürəm. Bu min cür sifətin daşıyıcılarının hər  biri  min cür oyundan çıxır.  Məni qıcıqlandıran bir hadisə: “28 may” metrostansiyasında gözləyirdim. 17-20 yaş arası 4 gənc  mən dayandığım yerə tərfə gəlirdilər. Danışıqlarından görünürdü ki kefləri əladı. Yaxınlıqda qızlar da  dayanmışdı. Bu “qaqaşlar” qızların diqqətini çəkmək üçün başladılar şiləşdəyə. Elə bil 4  dost ictimai hama  giriblər. yüksək səslə oyun göstərir. qızlarıən ətrafına fırlanıb deyillər : “Ə bə qardash mənim biletimdə yazılıb bu qapıdan  girməlisən. Bax  gör  düzdü ?  o biri də  həmin oğlanın qolundan yapışıb qızların o biri tərıfinə keçib,”yox ee qardaş sən səhv görmüsən burdan minməlisən “.  Bax beləcə qatar  gələnə kimi qızların həm də ətrafdakıların zəhləsini tökdülər.

Bu cür  hadisələri hər gün görürük. İndi deyə bilərsiz  ki bu uşaqlar tərbiyəsizdir  ? ?  Hardasa  haqlısınız ama  sizinlə mübahisə də etmək olar. Əgər  bu cür insanları öz kəndlərində və ya yaşadıqları yerlərdə müşahidə etsək özünü qanacaqlı,  tərbiyəli aparan görərik. Nəyə görə  ? ? çünki kənd təfəkkürü  var. Tanıdığı bildiyi insana  hörmət edir, tanıdığı yaşlılara  hörmət edir. Tanımadıqlarını isə heç insan yerinə saymır. Söyüş də söyər əl də qaldırar.

İndi müasir geyimli, türkiyəli tələbələrdən görüb götürmüş, özünü fərqli göstərən gənclər biz mədəniyik deyəcəklər. Çox  gözəl. Mədəniyyət geyimdirmi  ?  Saç düzümüdürmü ? Xarici dildə danışmaqdırmı ?  Qoy sizə cavabı şəhər mədəniyyəti olan yerlərdə  yaşayan Azərbaycanlı  tələbələr versinlər. Özləri  və yerli mədəniyyət arasındakı fərqi desinlər.

Kimlərsə deyəcəklər kəntdən gələnlər Bakını pis  günə qoyublar ! Yenə yanılırsınız.  Çox uzağa getməyək  elə Moxkvanın özünə Bakıdan da  çox insan axını var. Onlar  əsasən erməni,azərbaycanlı, özbək, başqırd və sairə mədəni cəhətdən geridə qalmış xalqın nümayəndələridir. Ama  Moskvada  bir il yaşayan insan müsbət cəhətdən dəyişir. Özü  fərqinə varadan dəyişir. Şəhər  mədəniyyətinə tabe olur. Bəlkə də bu mədəniyyətin şərtlərini bəyənmir ama  yenə də tabe olur. Zibili yerə atmır. Növbəyə durur və sairə. Görünür  biz  sovet  dövründə sadəcə imitasiya etmişik. Mədəniyyət  oynamışıq.

Sözlərimi kəndlilərə təhqir kimi başa düşməynizi istəmirəm. Kəndli və şəhər başqa şeydi. Kəndli olmaq ayıblı deyil. Şəhərlilər də kendən gəlir ama kənd  kəntdə qalmalıdır.

Mədəniyyət düşüncə tərzidir. Mədəniyyət  insanların bir birinə olan münasibətidir. Mədəniyyət  özünü cəmiyyətin bir hissəsi kimi görməkdir. Mədəniyyət məktəblərdir. Mədəniyyət Universitetlərdir Akademiyalardır. Bakıda bunlar(həqiqi mənasında)  varmı  ? ?  Nə vatxa  qədər olmayacaq o vaxta qədər Bakı şəhər böyüklükdə kənd olaraq qalacaq !

Advertisements
Kateqoriyalar: Düşüncə, Sosial Etiketlər: , ,
  1. Ali Resh
    Fevral 21, 2009 tarixində, saat 14:39

    dehshete gelmek hec ne vermir:) gerek medenilesek, bizde geride qalanlara tesir edek. Bigane olmayaq:)

  2. coldunya
    Fevral 21, 2009 tarixində, saat 11:49

    esilnde bu choox agir bir problemdi ele bir problem ki insan sadece bunu dushundukce dehste gelir

  3. Ali Resh
    Fevral 15, 2009 tarixində, saat 15:12

    Aileden geldiyi dogrudur. Ama insani cemiyet yetisdirir. Cemiyet her zaman aile terbiyesini sixisdira bilir.
    Siz kendli ailesini medeniyyetsiz terbiyetsizdi demek haqsizliq olar. Onlarin verdiyi terbiye natamamdi. Onlarin yashami ictimai deyil. Kendli ailesi ovladina ictimai yerlerde ozunu aparmaq medeniyeti oyrede bilmez. Cunki onun ictimai fealiyeti yoxdu. Fealiyeti kend teserrufati, munasibeti qohum qonsu iledi.
    Misallari artira bilerik. Sozumun cani kend medeniyeti terbiyesizlik deyil ama sheherlerde kendleshme felaketdi.

  4. nata
    Fevral 15, 2009 tarixində, saat 09:49

    medeniyyet ilk once ailedi. kim ne terbiye alib, oda galacaq axira kimi. insani deyishmek mumkin deyil

  5. kamran
    Fevral 14, 2009 tarixində, saat 23:07

    Gunay xanim deniz usyan edirde )) baxin ne geder insan batir cimerliklerde.Allah bize sebr versin….

  6. Gunay Kerimova
    Fevral 14, 2009 tarixində, saat 16:37

    Mədəniyyət – hamının dediyi böyük mənalı söz. Amma gəl gör ki, hər kəs əməl edirmi bu sözə. Hami başqalarından mədəniyyətli olmağı tələb edir. Bəs özü necə başqalarından tələb etdiyi mədəniyyətin nə olduğunu bilirmi və əməl edirmi? Son zamanlar təəssüf ki, mədəniyyət bizdə heç də ürəkaçan deyil – nə metroda, nə avtobusda, nə yolda, nə parklarda, nə təhsil ocaqlarda nə də…. Nə isə bu siyahını nə qədər istəsək artıra bilərik. Gündəlik istifadə etdiyimiz metroda bəzən elə hərəkətlər görüb, sözlər eşidirik ki, onda mədəniyyətdən söhbət belə gedə bilməz. Ona görə də metrodan maksimum dərəcədə az istifadə etməyə çalışıram. Əsasən də metronun – 28 May, 20 Yanvar, Əzizbəyov, Ulduz stansiyalarında çıxmaq istəmirəm çünki özümü inkişafdan geri qalan kənd yerində hiss edirəm. Avtobus sürücüləri bayagı mahnılar qoyurlar və sərnişinin də xoşuna gəldi, ya gəlmədi, zövqünə uyğun oldu, ya olmadı məcbur olur qulaq asmaga. Sürüclər bir-birlərinə elə nalayiq sözlər deyirlər ki, onların yerinə sən utanırsan.
    Hara baxırsan hündürmərtəbəli binalar belə getsə dənizi də qurudub yerində yeni bina tikiləcək. Zibil qabları hər yerdə var bəs onda niyə küçələr zibillə dolu olur. Dəniz kənarı parka gəzmək üçün getmək istəyirsən alınmır. Kimin əlinə nə zibil düşür atır dənizə. Yazıq dənizin dili olsa insanların əlindən üsyan edər.

  1. No trackbacks yet.

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma

%d bloqqer bunu bəyənir: